Bài 18. Backup cấu hình hệ thống (/etc)

1. Vì sao /etc quan trọng nhưng không thể backup một cách máy móc?

Thư mục /etc là nơi chứa:

• Cấu hình hệ điều hành

• Cấu hình dịch vụ

• Quy tắc bảo mật

• Logic vận hành của máy chủ

Có thể nói:

/etc chính là “bộ não cấu hình” của máy chủ Linux.

Tuy nhiên, /etc không thể backup toàn bộ một cách mù quáng, vì:

• Nhiều file là mặc định

• Nhiều file phụ thuộc phiên bản OS

• Restore nguyên khối dễ gây xung đột

📌 Mục tiêu không phải là giữ nguyên /etc, mà là tái tạo hành vi hệ thống.

2. Nguyên tắc backup /etc

Khi backup /etc, cần tuân thủ ba nguyên tắc:

1. Chỉ backup những gì đã thay đổi

2. Backup theo logic dịch vụ

3. Có khả năng đọc – hiểu – áp dụng lại

Backup /etc để:

• Con người đọc được

• Có thể so sánh

• Có thể áp dụng chọn lọc khi restore

3. Nhóm file hệ thống bắt buộc phải backup

3.1. Nhận diện hệ thống

• /etc/hostname

• /etc/hosts

📌 Quyết định định danh máy chủ và giao tiếp nội bộ.

3.2. Mount và lưu trữ

• /etc/fstab

📌 Sai fstab = hệ thống không boot được.

3.3. Lập lịch và tự động hóa

• /etc/crontab

• /etc/cron.d/

• /etc/cron.daily/

• /etc/cron.weekly/

📌 Backup cron giúp phục hồi hành vi nền của hệ thống.

3.4. SSH và truy cập

• /etc/ssh/sshd_config

📌 Thiếu hoặc sai cấu hình SSH = không truy cập được server.

3.5. Phân quyền và bảo mật

• /etc/sudoers

• /etc/sudoers.d/

📌 Sai cấu hình sudo có thể làm mất quyền quản trị.

3.6. Kernel và giới hạn hệ thống

• /etc/sysctl.conf

• /etc/sysctl.d/

• /etc/security/limits.conf

• /etc/security/limits.d/

📌 Ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu năng và ổn định.

4. Nhóm cấu hình dịch vụ cần backup

4.1. Web server

• /etc/nginx/

• /etc/apache2/

4.2. Application runtime

• /etc/php/*/

• /etc/java/

• /etc/node/ (nếu có)

4.3. Database

• /etc/mysql/

• /etc/mariadb/

• /etc/postgresql/

📌 Backup cấu hình DB giúp tránh lỗi hiệu năng và tương thích khi restore.

5. Những file KHÔNG nên backup nguyên trạng

• File auto-generated

• File cache

• File phụ thuộc runtime cụ thể

• File mặc định chưa chỉnh sửa

Ví dụ:

• /etc/mtab

• /etc/ld.so.cache

• /etc/resolv.conf (trong nhiều hệ thống dùng DHCP)

📌 Backup bừa bãi làm restore khó hơn, không dễ hơn.

6. Cách backup /etc đúng cách

6.1. Cách đơn giản và an toàn

• Tar chọn lọc

• Ghi chú rõ nguồn gốc

6.2. Dùng version control (khuyến nghị)

• Git cho /etc đã chỉnh sửa

• Dễ so sánh

• Dễ audit

• Dễ rollback

📌 Không commit thông tin nhạy cảm nếu repo public.

7. Restore /etc như thế nào cho đúng?

Nguyên tắc restore:

• Không ghi đè toàn bộ /etc

• Áp dụng từng nhóm cấu hình

• Test từng dịch vụ

Trình tự khuyến nghị:

1. File hệ thống cơ bản

2. SSH & truy cập

3. Network

4. Dịch vụ nền

5. Web / DB

8. Sai lầm phổ biến khi backup /etc

• Tar toàn bộ /etc rồi restore nguyên khối

• Backup nhưng không biết file nào quan trọng

• Không ghi chú thay đổi

• Không test restore

9. Checklist backup /etc (tóm tắt)

Bắt buộc

• hostname, hosts

• fstab

• sshd_config

• cron

• sudoers

• sysctl, limits

Theo dịch vụ

• Web

• Runtime

• Database

Backup /etc không nhằm lưu giữ toàn bộ cấu hình,
mà nhằm bảo toàn tri thức cấu hình của hệ thống.

Làm đúng ở /etc giúp:

• Restore nhanh

• Giảm rủi ro

• Không phụ thuộc vào “trí nhớ cá nhân”