Bài 13. Backup on-site, off-site và air-gap

1. Vì sao cần phân tách on-site, off-site và air-gap?

Một sai lầm phổ biến khi nói về backup là:

• Gộp tất cả các bản sao vào một khái niệm “backup”

• Không phân biệt mức độ bảo vệ

Thực tế:

Không phải mọi bản backup đều có cùng mục tiêu và cùng giá trị.

Việc phân tách rõ:

• on-site

• off-site

• air-gap

giúp thiết kế hệ thống backup đa lớp, mỗi lớp giải quyết một loại rủi ro khác nhau.

2. Backup on-site là gì?

2.1. Định nghĩa

Backup on-site là bản sao dữ liệu:

• Lưu trữ trong cùng địa điểm vật lý

• Cùng hệ thống mạng nội bộ

• Gần với hệ thống production

Ví dụ:

• NAS trong cùng phòng máy

• Server backup trong cùng trung tâm dữ liệu

• Storage nội bộ

2.2. Mục tiêu chính của on-site backup

• Phục hồi nhanh

• Giảm downtime

• Đáp ứng RTO thấp

📌 On-site backup tối ưu cho tốc độ, không tối ưu cho thảm họa.

2.3. Ưu và nhược điểm

Ưu điểm

• Restore rất nhanh

• Không phụ thuộc Internet

• Dễ tự động hóa

Nhược điểm

• Không chống được thảm họa site

• Dễ bị ảnh hưởng bởi ransomware nội bộ

3. Backup off-site là gì?

3.1. Định nghĩa

Backup off-site là bản sao dữ liệu:

• Lưu ở vị trí địa lý khác

• Khác mạng

• Khác hệ thống hạ tầng

Ví dụ:

• Trung tâm dữ liệu khác

• Cloud storage

• Server tại chi nhánh khác

3.2. Mục tiêu chính của off-site backup

• Chống thảm họa

• Chống ransomware

• Đảm bảo tồn tại dữ liệu

📌 Off-site backup tối ưu cho an toàn, không tối ưu cho tốc độ.

3.3. Ưu và nhược điểm

Ưu điểm

• Bảo vệ trước sự cố lớn

• Đáp ứng 3-2-1

Nhược điểm

• Restore chậm

• Phụ thuộc đường truyền

• Chi phí cao hơn

4. Air-gap backup là gì?

4.1. Định nghĩa

Air-gap backup là bản sao:

• Không kết nối thường trực với hệ thống

• Tách biệt về mạng hoặc vật lý

Ví dụ:

• Ổ cứng rút ra sau khi backup

• Tape lưu kho

• Server chỉ mở kết nối theo lịch

4.2. Mục tiêu chính của air-gap

• Chống ransomware tuyệt đối

• Chống phá hoại có chủ đích

📌 Air-gap là tuyến phòng thủ cuối cùng.

4.3. Ưu và nhược điểm

Ưu điểm

• Mức an toàn rất cao

• Không bị ảnh hưởng bởi tấn công mạng

Nhược điểm

• Restore chậm

• Vận hành phức tạp

• Cần quy trình chặt chẽ

5. So sánh trực tiếp ba loại backup

6. Kết hợp on-site, off-site và air-gap trong thực tế

Một chiến lược phổ biến:

• On-site: daily / weekly

• Off-site: weekly / monthly

• Air-gap: monthly / yearly

📌 Mỗi lớp không thay thế, mà bổ trợ cho nhau.

7. Liên hệ với hệ thống thực tế nhiều lớp

Trong hệ thống:

• Server trung tâm dữ liệu

• Server bệnh viện

• Reverse proxy

• Desktop backup

Áp dụng:

• On-site: server backup nội bộ

• Off-site: DC khác / cloud

• Air-gap: desktop backup độc lập

8. Những hiểu lầm phổ biến

• “Cloud là air-gap” → sai

• “Off-site là đủ” → sai

• “On-site không cần bảo mật” → sai

9. Khi nào cần air-gap backup?

Air-gap nên có khi:

• Dữ liệu rất nhạy cảm

• Ransomware là rủi ro lớn

• Có yêu cầu pháp lý cao

On-site giúp phục hồi nhanh.
Off-site giúp dữ liệu sống sót.
Air-gap giúp hệ thống không bị tuyệt diệt.

Một hệ thống backup trưởng thành luôn có tối thiểu hai lớp, và với hệ thống quan trọng, ba lớp là bắt buộc.