Bài 15. Snapshot vs Logical Backup

1. Vì sao Snapshot và Logical Backup thường bị nhầm lẫn?

Trong thực tế vận hành, rất nhiều hệ thống:

• Có snapshot

• Restore nhanh

• Ít lỗi kỹ thuật

Và từ đó đi đến kết luận nguy hiểm:

“Có snapshot là đủ, không cần backup nữa.”

Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất dẫn đến mất dữ liệu nghiêm trọng khi xảy ra sự cố lớn hoặc lỗi logic.

2. Snapshot là gì?

2.1. Định nghĩa

Snapshot là:

• Bản ghi trạng thái của dữ liệu tại một thời điểm

• Thường được tạo ở mức:

  • Storage

  • LVM

  • ZFS / Btrfs

  • Hypervisor (VM snapshot)

Snapshot không phải là bản sao độc lập, mà là tham chiếu đến dữ liệu gốc tại thời điểm snapshot.

2.2. Đặc điểm của Snapshot

• Tạo rất nhanh

• Restore rất nhanh

• Phụ thuộc vào storage gốc

• Thường chỉ tồn tại ngắn hạn

📌 Snapshot tối ưu cho rollback nhanh, không tối ưu cho lưu trữ lâu dài.

2.3. Snapshot KHÔNG làm được gì?

Snapshot:

• Không chống được mất storage

• Không chống được thảm họa site

• Không đảm bảo lịch sử dài hạn

• Không phù hợp cho compliance dài hạn

3. Logical Backup là gì?

3.1. Định nghĩa

Logical Backup là:

• Sao lưu dữ liệu ở mức logic

• Dưới dạng:

  • File

  • Database dump

  • Export cấu hình

Ví dụ:

• mysqldump

• pg_dump

• Tar thư mục dữ liệu

• Backup config

3.2. Đặc điểm của Logical Backup

• Tạo chậm hơn snapshot

• Restore chậm hơn snapshot

• Độc lập với hệ thống gốc

• Dễ chuyển sang môi trường khác

📌 Logical backup là xương sống của off-site backup.

4. So sánh Snapshot và Logical Backup

5. Snapshot KHÔNG phải là backup hoàn chỉnh

Snapshot chỉ là một công cụ hỗ trợ, không thay thế backup vì:

• Snapshot phụ thuộc storage

• Snapshot thường bị xóa khi cần dung lượng

• Snapshot không đáp ứng 3-2-1

📌 Snapshot không rời khỏi hệ thống = không phải backup an toàn.

6. Khi nào nên dùng Snapshot?

Snapshot phù hợp khi:

• Trước update hệ thống

• Trước migration database

• Trước thay đổi lớn

• Cần rollback nhanh

Ví dụ:

• Snapshot VM trước khi update OS

• Snapshot volume trước khi deploy

7. Khi nào nên dùng Logical Backup?

Logical backup bắt buộc khi:

• Cần off-site backup

• Cần retention dài hạn

• Cần phục vụ audit, legal

• Cần restore sang môi trường khác

📌 Logical backup là nền tảng của 3-2-1 và 7-4-12-5.

8. Kết hợp Snapshot và Logical Backup đúng cách

Một chiến lược đúng:

• Snapshot:

  • Daily

  • Giữ ngắn hạn

  • Phục vụ rollback nhanh

• Logical backup:

  • Daily / weekly

  • Chuyển off-site

  • Giữ theo retention policy

📌 Snapshot bảo vệ vận hành, logical backup bảo vệ dữ liệu.

9. Ví dụ thực tế

Hệ thống database

• Snapshot volume mỗi 6 giờ

• Dump database mỗi ngày

• Monthly dump off-site

Hệ thống web

• Snapshot VM trước update

• Rsync file + tar config hàng ngày

10. Sai lầm thường gặp

• Chỉ dùng snapshot, không có logical backup

• Giữ snapshot quá lâu

• Snapshot database đang ghi mà không quiesce

• Tin rằng snapshot VM là đủ cho DR

Snapshot giúp quay lại nhanh.
Logical backup giúp sống sót lâu dài.

Một hệ thống backup trưởng thành:

• Không chọn một trong hai

• Mà kết hợp đúng vai trò của từng phương pháp