Việc so sánh giữa Ubuntu Server và Debian giống như so sánh một chiếc xe đời mới đầy đủ tiện nghi với một chiếc xe cổ điển siêu bền bỉ. Cả hai đều có cùng "gốc gác" (Ubuntu dựa trên Debian), nhưng sự phổ biến của chúng trong vai trò máy chủ web có những sắc thái khác nhau rõ rệt vào năm 2025.
Dưới đây là bảng so sánh chi tiết về sự phổ biến và vị thế của hai hệ điều hành này:
1. Chỉ số phổ biến (Market Share)
Dựa trên các báo cáo thống kê về máy chủ web toàn cầu năm 2025:
| Tiêu chí | Ubuntu Server | Debian |
|---|---|---|
| Thị phần tổng quát | Chiếm ưu thế lớn nhất (khoảng 20% - 34% thị phần Linux). | Ổn định ở mức khoảng 10% - 11%. |
| Mức độ nhận diện | Là "bản mặt" của Linux với người dùng phổ thông. | Là "xương sống" của các chuyên gia và hệ thống lõi. |
| Hệ sinh thái Cloud | Đứng đầu trên AWS, Azure, Google Cloud. | Rất phổ biến trong môi trường Container (Docker). |
2. Tại sao Ubuntu phổ biến hơn ở bề nổi?
Ubuntu (đặc biệt là phiên bản LTS) hiện là lựa chọn "mặc định" cho hầu hết các web server mới nhờ:
Hỗ trợ phần cứng và phần mềm cực tốt: Hầu như mọi phần mềm mới (Node.js, Python, AI tools) đều có hướng dẫn cài đặt cho Ubuntu đầu tiên.
Chu kỳ phát hành rõ ràng: Cứ mỗi 2 năm vào tháng 4, một bản LTS (Hỗ trợ dài hạn) ra đời, giúp các doanh nghiệp dễ dàng lập kế hoạch nâng cấp.
Tính "sẵn có" (Out-of-the-box): Ubuntu thường đi kèm với nhiều driver và cấu hình sẵn, giúp việc cài đặt web server chỉ mất vài phút.
Hỗ trợ thương mại: Canonical (công ty đứng sau Ubuntu) cung cấp các gói hỗ trợ trả phí (Ubuntu Pro) cho doanh nghiệp cần đảm bảo an toàn tuyệt đối.
3. Tại sao Debian lại là "vị vua thầm lặng"?
Dù con số thống kê có thể thấp hơn Ubuntu, Debian lại có sức ảnh hưởng sâu rộng theo cách khác:
Sự ổn định tuyệt đối: Debian Stable trải qua quá trình kiểm thử cực kỳ khắt khe. Các gói phần mềm có thể cũ hơn Ubuntu một chút, nhưng chúng gần như "bất tử" và cực kỳ hiếm khi xảy ra lỗi hệ thống.
Nhẹ và tối giản: Debian không cài đặt sẵn các dịch vụ thừa thãi. Một máy chủ Debian thường tốn ít RAM và dung lượng ổ cứng hơn Ubuntu, rất lý tưởng cho các VPS cấu hình thấp.
Nền tảng của mọi nền tảng: Đừng quên rằng Ubuntu, Linux Mint và hàng trăm bản phân phối khác đều dựa trên Debian. Nếu tính cả các "hậu duệ", Debian thực tế là hệ điều hành phổ biến nhất thế giới.
Ưu tiên Docker: Các image Docker nhỏ gọn nhất (như Slim hoặc Alpine) thường dựa trên cấu trúc của Debian.
4. Bảng tóm tắt lựa chọn
| Bạn nên chọn Ubuntu Server khi... | Bạn nên chọn Debian khi... |
|---|---|
| Bạn là người mới bắt đầu hoặc muốn setup nhanh. | Bạn là quản trị viên hệ thống có kinh nghiệm. |
| Bạn cần các phiên bản phần mềm (PHP, Python, Ruby) mới nhất. | Bạn ưu tiên sự ổn định "đóng băng" cho hệ thống chạy liên tục nhiều năm. |
| Bạn chạy các ứng dụng AI, Machine Learning. | Bạn muốn tiết kiệm tối đa tài nguyên phần cứng (RAM/CPU). |
| Bạn cần tài liệu hướng dẫn phong phú trên mạng. | Bạn muốn một hệ điều hành hoàn toàn tự do (Open Source thuần túy). |
Hiện nay, Ubuntu Server phổ biến hơn trong các dự án web mới, khởi nghiệp (Startup) và môi trường đám mây. Trong khi đó, Debian vẫn duy trì vị thế vững chắc trong các hệ thống yêu cầu sự bền bỉ, bảo mật cao và các hạ tầng máy chủ lâu đời.
Thực tế mình đang dùng cả 2, và ưu tiên Debian hơn để có sự ổn định, tập trung vào sản phẩm. Nhưng Hướng dẫn trong loạt bài này là sử dụng Ubuntu nhé. Vì máy chủ này mình có thêm card đồ.
Với Debian:
Hệ thống ổn định: cài xong rồi quên luôn hệ điều hành.
Tiết kiệm tài nguyên hơn (Cả thành phần cài kèm theo và cả dung lượng ổ cứng luôn).
Với Ubuntu:
Card đồ họa, các gói phần mềm liên quan đến AI model gần như bắt buộc phải dùng Ubuntu mới được, Vì dụ Card 5060 sau 1 năm ra mắt nhưng chỉ cài được trên Ubuntu.
Nếu không vì những thứ mang tính "mới" này thì mình vẫn tin cậy dùng Debian hơn.
- Đăng nhập để gửi ý kiến
