1. Vì sao lựa chọn hệ điều hành là quyết định quan trọng?
Hệ điều hành là nền tảng chi phối toàn bộ vòng đời hệ thống, từ:
Cài đặt phần mềm
Cập nhật bảo mật
Vận hành lâu dài
Xử lý sự cố
Bàn giao cho người khác
Một quyết định sai ở bước này có thể dẫn đến:
Phải nâng cấp hệ điều hành sớm
Xung đột phần mềm
Khó nhận hỗ trợ kỹ thuật
Rủi ro bảo mật tích lũy
Vì vậy, lựa chọn hệ điều hành không phải là quyết định kỹ thuật nhỏ, mà là quyết định chiến lược.
2. Các tiêu chí để chọn hệ điều hành cho Web Server
Trước khi chọn một bản OS cụ thể, cần đặt ra các tiêu chí rõ ràng:
Ổn định dài hạn
Hỗ trợ bảo mật thường xuyên
Kho phần mềm phong phú
Cộng đồng lớn, dễ tìm tài liệu
Phù hợp với đội ngũ vận hành thực tế
Nếu một hệ điều hành không đáp ứng được các tiêu chí này, dù “mới” hay “nhẹ”, cũng không phù hợp cho production.
3. Vì sao chọn Ubuntu Server?
Ubuntu Server đáp ứng tốt các tiêu chí trên nhờ:
Phổ biến trong môi trường Web Server
Được nhiều nhà cung cấp dịch vụ hỗ trợ
Kho tài liệu, hướng dẫn rất phong phú
Tương thích tốt với Nginx, PHP, MySQL, Docker
Quan trọng hơn:
Ubuntu Server là lựa chọn an toàn, dễ bàn giao và dễ vận hành.
Trong môi trường có thay đổi nhân sự, đây là yếu tố rất quan trọng.
4. Vì sao phải là Ubuntu Server LTS?
4.1. LTS là gì?
LTS (Long Term Support) là phiên bản được:
Hỗ trợ bảo mật dài hạn (thường 5 năm)
Ưu tiên sửa lỗi và ổn định
Ít thay đổi lớn trong vòng đời
4.2. So sánh LTS và bản thường
| Tiêu chí | Ubuntu LTS | Ubuntu thường |
|---|---|---|
| Thời gian hỗ trợ | Dài hạn | Ngắn |
| Độ ổn định | Cao | Thay đổi nhanh |
| Phù hợp production | Rất phù hợp | Không khuyến nghị |
| Rủi ro nâng cấp | Thấp | Cao |
Nguyên tắc:
Production không phải nơi để chạy theo phiên bản mới.
5. Vì sao không chọn “bản mới nhất”?
Nhiều người có thói quen:
“Cứ chọn bản mới nhất cho yên tâm”
Thực tế, bản mới nhất thường đi kèm:
Thay đổi lớn
Package chưa ổn định
Tài liệu chưa đồng bộ
Ít kinh nghiệm vận hành thực tế
Với Web Server production:
Bản ổn định đã được kiểm chứng luôn tốt hơn bản mới nhưng chưa đủ thời gian chứng minh.
6. Phiên bản Ubuntu Server LTS nên dùng
Tại thời điểm triển khai loạt bài (12/2025):
Ubuntu Server 22.04 LTS: lựa chọn khuyến nghị
Ubuntu Server 20.04 LTS: vẫn chấp nhận được nếu hệ thống cũ
Nguyên tắc chung:
Không dùng LTS đã gần hết vòng đời
Không nâng cấp LTS giữa vòng đời nếu không có lý do rõ ràng
7. Ubuntu Server so với các lựa chọn khác
7.1. So với CentOS / AlmaLinux / Rocky Linux
Ubuntu:
Dễ tiếp cận
Tài liệu phong phú
Họ RHEL:
Phù hợp doanh nghiệp lớn
Chuẩn mực chặt chẽ hơn
Đòi hỏi kinh nghiệm vận hành cao hơn
Với đa số hệ thống Web Server độc lập:
Ubuntu Server LTS là lựa chọn cân bằng nhất.
7.2. So với Debian
Debian rất ổn định, nhưng:
Chu kỳ cập nhật chậm
Package thường cũ hơn
Ít hướng dẫn cập nhật cho người mới
Ubuntu Server:
Kế thừa nền tảng Debian
Nhưng thân thiện hơn với vận hành thực tế
Mình có phân tích chi tiết lựa chọn Ubuntu hay Debian trong bài riêng.
Thực tế mình đang dùng cả 2.
Với Debian:
Hệ thống ổn định: cài xong rồi quên luôn hệ điều hành.
Tiết kiệm tài nguyên hơn (Cả thành phần cài kèm theo và cả dung lượng ổ cứng luôn)
Với Ubuntu
Card đồ họa, các gói phần mềm liên quan đến AI model gần như bắt buộc phải dùng Ubuntu mới được, Vì dụ card 5060 sau 1 năm ra mắt nhưng chỉ cài được trên Ubuntu.
Nếu không vì những thứ mang tính "mới" này thì mình vẫn tin cậy dùng Debian hơn
Hướng dẫn trong loạt bài này là sử dụng Ubuntu nhé. Vì máy chủ này mình có thêm card đồ họa để chạy một số thứ liên quan đến AI.
8. Những điều KHÔNG nên làm khi chọn hệ điều hành
Trong loạt bài này, chúng ta không làm các việc sau:
Không dùng bản non-LTS cho production
Không dùng OS lạ chỉ vì “nhẹ”
Không tùy biến kernel khi chưa hiểu rõ
Không cài desktop trên server
Nguyên tắc:
Server là để chạy dịch vụ, không phải để thử nghiệm.
9. Chuẩn bị trước khi cài Ubuntu Server
Trước khi sang bước cài đặt, cần chuẩn bị:
File ISO chính thức từ Ubuntu
Kiểm tra checksum
Xác định:
Disk cài OS
Network
User quản trị
Có kế hoạch phân vùng disk
Việc chuẩn bị kỹ giúp:
Tránh cài lại nhiều lần
Tránh lỗi không đáng có
10. Bài tiếp theo
Trong Bài 7, chúng ta sẽ bước vào phần triển khai cụ thể:
Cài đặt Ubuntu Server chuẩn cho môi trường production
Bài này sẽ hướng dẫn:
Các lựa chọn quan trọng trong quá trình cài
Những mục nên chọn và không nên chọn
Thiết lập nền tảng đúng ngay từ đầu
- Đăng nhập để gửi ý kiến
