Website được thiết kế tối ưu cho thành viên chính thức. Hãy Đăng nhập hoặc Đăng ký để truy cập đầy đủ nội dung và chức năng. Nội dung bạn cần không thấy trên website, có thể do bạn chưa đăng nhập. Nếu là thành viên của website, bạn cũng có thể yêu cầu trong nhóm Zalo "CNTT" các nội dung bạn quan tâm.

3. Nguyên tắc thiết kế: ổn định – bảo mật – dễ mở rộng – dễ vận hành

ICT

Máy chủ này phục vụ hệ thống chạy thật - live/production. Việc xác định này rất quan trọng để tránh rắc rối về sau.

1. Vì sao cần xác lập nguyên tắc trước khi cài đặt?

Trong triển khai Web Server, kỹ thuật không phải vấn đề khó nhất.
Khó nhất là ra quyết định đúng ngay từ đầu.

Rất nhiều hệ thống gặp các vấn đề như:

  • Server chạy được nhưng hay lỗi vặt

  • Sợ cập nhật vì lo sập hệ thống

  • Mỗi lần có sự cố phải “đoán mò”

  • Người sau không dám động vào cấu hình người trước

Nguyên nhân cốt lõi thường không nằm ở Nginx, PHP hay MySQL, mà nằm ở:

Thiếu nguyên tắc thiết kế xuyên suốt ngay từ đầu.

Bài viết này đặt ra 4 nguyên tắc nền tảng, được áp dụng nhất quán trong toàn bộ loạt bài.


2. Nguyên tắc 1: Ưu tiên ổn định trước mọi thứ khác

2.1. Ổn định là yêu cầu số một của hệ thống production

Một Web Server trong môi trường thực tế cần:

  • Chạy liên tục

  • Chịu được lỗi nhỏ

  • Không phụ thuộc vào “trí nhớ” của một cá nhân

Do đó:

  • Không chạy theo cấu hình “nghe có vẻ tối ưu”

  • Không áp dụng giải pháp chưa kiểm chứng

  • Không thử nghiệm trực tiếp trên hệ thống live

2.2. Cách áp dụng nguyên tắc ổn định

Trong loạt bài này:

  • Sử dụng Ubuntu Server LTS/Debian

  • Dùng các phiên bản phần mềm:

    • Phổ biến

    • Được cộng đồng sử dụng rộng rãi

  • Cấu hình theo hướng:

    • Rõ ràng

    • Có thể đọc hiểu lại sau nhiều tháng

Nguyên tắc quan trọng:

Chạy ổn định 2 năm tốt hơn chạy “tối ưu” 2 ngày.


3. Nguyên tắc 2: Bảo mật phải được thiết kế, không phải vá lỗi

3.1. Bảo mật không đến từ một vài dòng cấu hình

Một hệ thống không thể gọi là “an toàn” chỉ vì:

  • Có SSL

  • Đổi port SSH

  • Cài thêm firewall

Bảo mật cần được thiết kế ngay từ kiến trúc:

  • Phân tách rõ các lớp

  • Hạn chế bề mặt tấn công

  • Không cấp quyền dư thừa

3.2. Cách tiếp cận bảo mật trong loạt bài

Các nguyên tắc được áp dụng xuyên suốt:

  • Dịch vụ nào không cần Internet thì không mở Internet

  • Database không expose ra ngoài

  • PHP không chạy trong Nginx

  • User, quyền, thư mục được phân tách rõ ràng

Bảo mật trong loạt bài này:

  • Không cực đoan

  • Không phức tạp hóa

  • Nhưng đủ an toàn cho production


4. Nguyên tắc 3: Dễ mở rộng ngay cả khi chưa cần mở rộng

4.1. Mở rộng không chỉ là scale lớn

Nhiều người hiểu mở rộng là:

  • Nhiều server

  • Load balancing

  • Docker, Kubernetes

Trong thực tế, mở rộng thường bắt đầu từ những việc nhỏ hơn:

  • Thêm website mới

  • Thêm chức năng mới

  • Tách database

  • Thay đổi backend

Nếu ngay từ đầu:

  • Cấu trúc thư mục lộn xộn

  • Cấu hình trộn lẫn

  • Phụ thuộc cứng vào một cách triển khai

Thì mở rộng sẽ trở thành việc rất rủi ro.

4.2. Cách thiết kế để dễ mở rộng

Trong loạt bài này:

  • Mỗi website có cấu hình riêng

  • Không dùng cấu hình “dùng chung cho tiện”

  • Tách biệt rõ:

    • Web server

    • Application

    • Database

Nguyên tắc:

Chưa cần mở rộng, nhưng không được tự khóa đường mở rộng.


5. Nguyên tắc 4: Dễ vận hành quan trọng hơn tối ưu kỹ thuật

5.1. Ai sẽ vận hành hệ thống sau 6 tháng?

Một câu hỏi rất thực tế:

  • Ai trực hệ thống khi có sự cố?

  • Người đó có phải là người cài server ban đầu không?

Nếu câu trả lời là không chắc, thì:

  • Cấu hình phải dễ hiểu

  • Log phải rõ ràng

  • Quy trình phải có thể đọc lại

5.2. Cách tiếp cận vận hành trong loạt bài

Trong quá trình triển khai:

  • Ưu tiên cấu hình dễ đọc hơn cấu hình “ngắn”

  • Tách file cấu hình theo vai trò

  • Log đầy đủ, không tắt vì “đỡ tốn dung lượng”

Nguyên tắc xuyên suốt:

Hệ thống tốt là hệ thống người khác có thể tiếp quản được.

Tổ chức thư mục log, có backup ở nơi khác để tra cứu khi không truy cập được máy chủ


6. Những điều cố tình KHÔNG làm trong loạt bài

Để giữ đúng các nguyên tắc trên, loạt bài này cố tình không làm một số việc:

  • Không tối ưu hiệu năng sớm

  • Không đưa quá nhiều công nghệ cùng lúc

  • Không áp dụng các mẹo cấu hình khó kiểm soát

  • Không copy cấu hình “thần thánh” trên Internet

Mọi thứ đều được triển khai theo hướng:

  • Hiểu được

  • Giải thích được

  • Quay lại kiểm tra được


7. Mối liên hệ giữa nguyên tắc và các bài triển khai

Từ bài tiếp theo trở đi:

  • Mỗi quyết định cài đặt

  • Mỗi file cấu hình

  • Mỗi lệnh sử dụng

Đều sẽ được đặt câu hỏi:

  • Có làm tăng ổn định không?

  • Có ảnh hưởng bảo mật không?

  • Có gây khó mở rộng về sau không?

  • Có dễ vận hành không?

Nếu câu trả lời là không rõ ràng, chúng ta sẽ không làm.


 

Trong Bài 4, chúng ta sẽ bắt đầu bước triển khai đầu tiên:

Chuẩn bị phần cứng và hạ tầng mạng cho Web Server

Đây là phần thường bị xem nhẹ, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến:

  • Độ ổn định

  • Hiệu năng thực tế

  • Khả năng mở rộng về sau