Bài 7. Nguyên tắc 3-2-1

1. Vì sao cần một nguyên tắc chuẩn cho backup?

Trước khi có các nguyên tắc chuẩn, backup thường được triển khai theo cảm tính:

• Copy sang ổ khác

• Lưu vào thư mục /backup

• Chuyển sang NAS nội bộ

Những cách này có vẻ an toàn, nhưng lại thất bại đồng loạt khi xảy ra sự cố lớn.

Nguyên tắc 3-2-1 ra đời để trả lời câu hỏi cốt lõi:

Làm thế nào để backup vẫn tồn tại khi mọi thứ còn lại đều gặp sự cố?

2. Nguyên tắc 3-2-1 là gì?

Nguyên tắc 3-2-1 gồm ba yêu cầu:

• 3 bản dữ liệu

• 2 loại phương tiện lưu trữ khác nhau

• 1 bản sao lưu nằm ngoài hệ thống chính (off-site)

Ba con số này không mang tính kỹ thuật thuần túy, mà là đúc kết từ thực tế rủi ro.

3. “3” – Ba bản dữ liệu, không phải một

3.1. Ba bản gồm những gì?

Thông thường:

1. Dữ liệu đang chạy (production)

2. Bản backup thứ nhất

3. Bản backup thứ hai

📌 Nếu chỉ có:

• Production + 1 backup
  → Khi backup hỏng, không còn lựa chọn nào khác.

3.2. Ba bản giúp gì?

• Giảm rủi ro backup lỗi

• Có lựa chọn khi phát hiện dữ liệu sai muộn

• Tăng khả năng phục hồi

4. “2” – Hai loại phương tiện lưu trữ khác nhau

4.1. Vì sao phải khác loại?

Các phương tiện cùng loại thường:

• Có chung điểm yếu

• Hỏng theo cùng một cách

Ví dụ:

• Hai ổ cứng cùng server

• Hai ổ trong cùng RAID

• Hai volume trên cùng storage

📌 Khi storage lỗi, tất cả cùng mất.

4.2. Ví dụ về hai loại lưu trữ

• Disk + Object Storage

• Local storage + Cloud

• NAS + Tape

• Server backup + Desktop backup

5. “1” – Một bản backup nằm ngoài hệ thống chính

5.1. Off-site là yêu cầu bắt buộc

Off-site nghĩa là:

• Khác server

• Khác mạng

• Khác vị trí vật lý

Không phải:

• Thư mục khác

• Disk khác trong cùng server

📌 Off-site là lớp bảo vệ trước:

• Ransomware

• Cháy, ngập, mất điện

• Lỗi con người nghiêm trọng

5.2. Các hình thức off-site

• Cloud storage

• Server tại DC khác

• Thiết bị offline

• Máy cá nhân độc lập

6. Nguyên tắc 3-2-1 giải quyết những rủi ro nào?

7. Những hiểu lầm phổ biến về 3-2-1

7.1. “Tôi có 3 bản trên cùng server”

→ Sai. Không thỏa điều kiện “2 loại” và “1 off-site”.

7.2. “Replication là 3-2-1”

→ Sai. Replication nhân bản lỗi rất nhanh.

7.3. “Cloud là đủ”

→ Sai nếu cloud bị mount writable 24/7.

8. Áp dụng 3-2-1 cho hệ thống thực tế

Ví dụ hệ thống:

• Web server

• Database server

• Reverse proxy

• Desktop backup

Áp dụng:

• Production: server chính

• Backup 1: server nội bộ / NAS

• Backup 2: desktop / cloud

📌 Mỗi lớp đều phải độc lập.

9. Giới hạn của nguyên tắc 3-2-1

3-2-1 không nói gì về:

• Giữ backup bao lâu

• Backup theo lịch nào

• Backup full hay incremental

📌 Đây là lý do cần Retention Policy (7-4-12-5).

Nguyên tắc 3-2-1 không nhằm tạo nhiều bản sao,
mà nhằm đảm bảo luôn còn ít nhất một bản sống sót khi sự cố xảy ra.

3-2-1 là khung an toàn tối thiểu cho mọi hệ thống nghiêm túc.