1. Vì sao backup “đúng hôm nay” có thể “sai ngày mai”?
Một hệ thống backup thường:
Được thiết kế tại một thời điểm
Phù hợp với kiến trúc lúc đó
Phù hợp với nhân sự lúc đó
Nhưng theo thời gian:
Hệ thống mở rộng
Dữ liệu tăng
Nghiệp vụ thay đổi
Yêu cầu tuân thủ cao hơn
Backup không được đánh giá định kỳ sẽ trở thành rủi ro tiềm ẩn.
📌 Backup không hỏng đột ngột, mà hỏng dần.
2. Đánh giá backup là đánh giá cái gì?
Đánh giá backup không chỉ là kiểm tra “có file backup hay không”.
Cần đánh giá toàn diện:
Hiệu quả kỹ thuật
Mức độ đáp ứng nghiệp vụ
Rủi ro vận hành
Mức độ tuân thủ
Khả năng phục hồi thực tế
📌 Đánh giá backup là đánh giá năng lực phục hồi của tổ chức.
3. Khi nào cần đánh giá chiến lược backup?
3.1. Định kỳ
Hàng năm (tối thiểu)
Sau mỗi đợt audit
Sau diễn tập DR
3.2. Đột xuất
Sau sự cố lớn
Sau thay đổi kiến trúc
Sau thay đổi hệ thống nghiệp vụ
Sau thay đổi nhân sự chủ chốt
📌 Không chờ sự cố mới đánh giá.
4. Các trụ cột cần đánh giá trong chiến lược backup
4.1. Phù hợp với hệ thống hiện tại
Có hệ thống mới chưa được backup?
Có dữ liệu mới chưa được đưa vào phạm vi?
Có dịch vụ cũ không còn cần backup?
📌 Backup thừa và backup thiếu đều là rủi ro.
4.2. Đáp ứng RPO / RTO thực tế
Backup có đạt RPO đã cam kết?
Restore có đạt RTO mong muốn?
RPO/RTO còn phù hợp với nghiệp vụ hiện nay không?
📌 RPO/RTO phải sống cùng nghiệp vụ, không phải con số cố định.
4.3. Hiệu quả vận hành
Backup có ổn định không?
Có lỗi lặp lại không?
Nhân sự có vận hành được không?
📌 Backup phức tạp nhưng không ai hiểu là backup nguy hiểm.
4.4. An toàn và tuân thủ
Backup có được mã hóa?
Key có được quản lý đúng?
Log có đầy đủ?
Retention có đúng quy định?
📌 Tuân thủ không tự nhiên mà có, phải được kiểm tra.
5. Đánh giá thông qua test restore và DR drill
Cách đánh giá trung thực nhất:
Test restore định kỳ
Diễn tập DR theo kịch bản thật
📌 Không test restore = không có dữ liệu đánh giá đáng tin.
6. Những dấu hiệu cần cải tiến chiến lược backup
Backup thường xuyên lỗi
Restore quá chậm
Phụ thuộc một cá nhân
Dung lượng tăng không kiểm soát
Không đáp ứng audit
📌 Đây là tín hiệu cảnh báo, không nên bỏ qua.
7. Các hướng cải tiến chiến lược backup
7.1. Cải tiến kiến trúc
Thêm off-site
Thêm immutability
Phân tầng lưu trữ
7.2. Cải tiến quy trình
Chuẩn hóa SOP
Rõ ràng phê duyệt restore
Tăng minh bạch báo cáo
7.3. Cải tiến con người
Đào tạo lại
Giảm phụ thuộc cá nhân
Bổ sung người dự phòng
📌 Cải tiến backup không chỉ là mua công cụ mới.
8. Gắn đánh giá backup với quản trị rủi ro
Đánh giá backup cần được:
Gắn với risk register
Báo cáo lãnh đạo
Đưa vào kế hoạch cải tiến CNTT
📌 Backup là một phần của quản trị rủi ro tổ chức.
9. Báo cáo kết quả đánh giá backup
Một báo cáo đánh giá nên có:
Hiện trạng
Rủi ro
Khoảng cách so với yêu cầu
Đề xuất cải tiến
Lộ trình thực hiện
📌 Không báo cáo = không cải tiến.
10. Tần suất cải tiến chiến lược backup
Nhỏ: điều chỉnh hàng năm
Lớn: khi thay đổi hệ thống hoặc yêu cầu tuân thủ
📌 Không cần thay đổi liên tục, nhưng phải thay đổi khi cần.
11. Sai lầm phổ biến
Nghĩ rằng backup “đã ổn”
Không đo RTO thực tế
Không hỏi nghiệp vụ
Chỉ cải tiến sau sự cố
12. Checklist đánh giá và cải tiến backup
Rà soát phạm vi backup
Rà soát RPO/RTO
Test restore
Đánh giá tuân thủ
Đánh giá vận hành
Lập kế hoạch cải tiến
Backup không phải là dự án có điểm kết thúc,
mà là năng lực cần được nuôi dưỡng liên tục.
Một tổ chức trưởng thành:
Không chờ backup hỏng mới sửa
Không để chiến lược backup lỗi thời
Không phụ thuộc cá nhân
Và quan trọng nhất:
Luôn biết hệ thống backup của mình đang ở đâu,
đang đáp ứng được gì,
và cần cải tiến điều gì để sẵn sàng cho rủi ro tiếp theo.
- Đăng nhập để gửi ý kiến
